Tarihin İlk Galatasaray – Fenerbahçe Müsabakası

• 3 Aralık 2014 • Arşiv, Dönem, İstanbul Ligi, Kadim, Kulüp, Lig, Matbuat, Seçilenler, Sezon, Yevm-i GazeteYorumlar (0)1355

Tarihin İlk Galatasaray – Fenerbahçe Müsabakası

Uzunca bir süredir üzerinde çalışma yaptığım “Türkiye Derbiler ve Büyük Maçlar Tarihi” namlı kitabım için pırlanta kıymetinde bir parçaya sahip olduğumu söyleyebilirim.

Memleket futbolunun en kadim ve en heyecanlı karşılaşmalarından biri olan Galatasaray – Fenerbahçe derbisinin ilk müsabakasının gazete haberini ilk defa olarak yayınlama mutluluğuna erişiyorum.

İstanbul 1911 – 1912 Futbol Şampiyonu Fenerbahçe Şampiyonluk Şildi İle...

İstanbul 1911 – 1912 Futbol Şampiyonu Fenerbahçe Şampiyonluk Şildi İle…

Bu “ilk maç” hemen bütün futbol tarihi kitaplarında, mezkûr kulüplerin kayıtlarında hep “hususi müsabaka” olarak geçiyor. Doğrusu 1909 senesi İstanbul Ligi‘nin 1908 – 09 yarım kalan sezonunundan sonra yapıldığını keşfedene dek ben de bu görüşteydim.

Galatasaray 1909

Galatasaray 1909

Ama sonradan böyle olmadığını keşfettim. Zira Fenerbahçe o sezon (sene) lige katılmış ve aynı tarihlerde lig maçları yapmıştı. Dolayısıyla Galatasaray ile yaptığı maç da bir resmi lig maçı olmalıydı.

Futbol tarihimizi anlatmaya çalıştığım Osmanlı Melekleri‘ni okuyanlar bu ilk müsabakanın 1909 ligi için icra edildiğini ve bu satırların yazarının mezkûr müsabakanın bir lig müsabakası olduğunu yukarıdaki malumatın ışığında tespit etmiş olduğunu ancak kanıtlayamadığını iyi bilirler.

Ama şimdi rahatlıkla ve emin bir surette yazabilirim ki; “Evet, bu maç, yani ilk Galatasaray – Fenerbahçe müsabakası İstanbul Ligi için icra edilmiş resmi bir karşılaşmadır.”

Futbol tarihimiz için son derece ehemmiyetli olan bu maç 17 Ocak 1909 tarihinde Papas Çayırı (Papaz Çayırı) yani Union Club sahasında oynanmıştır. Şimdi gelelim işin hikaye kısmına yani bu maçın haberini nasıl bulduğuma:

İlk Müsabakanın Helecanlı Sergüzeşti

“Taksim’de vakit öldürüyorum. Akşam kursum var.  Ama derse daha epey vakit var. Taksim Atatürk Kitaplığı‘na girdim. Eski gazeteleri, özellikle 1909 senesi için altın değerinde olan Şura-yı Ümmet‘i taramaya başladım.

Gazete, Fenerbahçe’nin ilk lig maçının 10 Ocak 1909 tarihinde Moda FC ile olduğunu yazıyor. Ayrıca 24 Ocak 1909 tarihindeki Elpis – Fenerbahçe lig müsabakasının haberi de var. Heyecan içindeyim. Bu maçı ilk defa bu araştırmam sonucu tespit ettim.  Lâkin tam bu maçların arasına isabet eden 17 Ocak 1909 tarihinde icra edildiğini bildiğimiz o meşhur ilk müsabakanın haberi yok. Zira o nüshalar yani 18 – 19 hatta 20 Ocak nüshaları zannediyorum cildin başına veya bir önceki cildin sonuna geldiğinden ve pek muhtemel hırpalanmış olduğundan ya sökülüp atılmış ya da eksik. Maçı bulamadım.

Çok üzgün ve müteessir bir hâlet-i ruhiye ile kös kös kursun yolunu tuttum. Derse girdim. Zor bir metin verdi Yücel Hoca. Ama neyse ki okumaya, takip etmeye az çok muvaffak olduk. Ders bitti. Tünel, vapur, otobüs derken Bostancı’ya vasıl oldum.

Evde bir ümit Milli Kütüphane‘ye bağlanarak mezkûr gazetenin 1909 sayılarına baktım. Bir de ne göreyim: 17 – 18 ve 19 Ocak tarihleri hepsi karşımda tatlı tatlı bana bakıyorlar. Nasıl sevindim, memnun oldum anlatamam. hemen 18 Ocak’ı taradım. Mamafih maçın ertesi günü neşr edilen gazetenin nüshasında maçın haberine maalesef rast gelmedim. O esnada Başak yanıma geldi. ‘Bir de 19 Ocak’a bakalım, pek ümitli değilim ama…’ diye dert yandım kızcağıza…

Başak da benimle birlikte buğulu, okunamayacak derecede bulanık yazılara merakla baktı. Birdenbire bir başlık gözüme çarptı: “Buldum!” diye bağırmışım…”

Zayıf ve iyi göremeyen gözlerim ile Milli Kütüphane’nin netliği bozuk ve çok zor okunabilen bulanık sayfasının haberleri arasında şu küçücük haberi seçebildim:

Spor – Futbol

Pazar günü Kadıköyü’nde Papas Çayırı’nda Galata Saray ve Fener Bahçe asosieyşın (association) futbol kulüpleri arasında icra edilen müsabakada Galata Saray kulübü ihrâz-ı muvaffakıyet eylediği gibi, aynı günde ikinci cemiyet (ikinci küme) oyunlarına ait olmak üzere…”

Evet, haberi bulmuştum. Ama ne yapsam indiremiyordum. Sayfanın pdf’ini almak mümkün değildi. Sürekli hata veriyordu kütüphanenin sistemi. Bunun üzerine ertesi sabah kütüphaneyi aradım. Sağ olsunlar ilgilendiler. Hatanın sebebini söylediler fakat kısa zamanda düzelmesinin mümkün olmadığını o sayfanın yeniden mikrofilminin çekilmesi gerektiğini anlattılar. E peki ne yapacaktık? Bu son derece bulanık, benim dahi zar zor okuduğum yazıyı gösteremezdim sizlere.

Birden aklıma sevgili arkadaşım Fethi Aytuna geldi. O, Darüşşafaka Spor Kulübü‘nün 100. sene-i devriyesi sebebiyle Ankara’da bulunuyordu. Bazı ziyaretler yapıyor ve etkinlikler için çalışıyordu. Durumu ona anlattım. “Pazartesi gününe kadar buradayım, gider alırım sen merak etme” dedi.

Şans yeniden yanıma gelmişti. Fethi gerçekten de 1 Aralık 2014 Pazartesi günü gitti ve sayfayı alıp bana gönderdi. Şimdi ben de size göstermek istiyorum bu büyük zorluklarla ulaşabildiğim haberi, TARİHİN İLK GALATASARAY – FENERBAHÇE MÜSABAKASI’nın haberini:

Tarihin ilk Galatasaray - Fenerbahçe maçının haberi (Şura-yı Ümmet 19 Ocak 1909)

Tarihin ilk Galatasaray – Fenerbahçe maçının haberi (Şura-yı Ümmet 19 Ocak 1909)

Not: İlk maç, Fenerbahçe pek muhtemel ligi terk ettiği için o devrin temâyülâtı gereği sonradan hususi hâle getirilmiştir diyebiliriz.

Not2: İlk maçın haberi ne kadar da kısa değil mi? Neticesi bile yazmıyor. İlk maçı benim bildiğim Emin Bülend Bey’in iki golü ile Galatasaray kazanmış…

Not3: Her ne kadar gazete Papazın Çayırı dese de, maçın oynandığı yer esasında Union Club Sahası. Papazın Çayırı ise Union Club Sahası’nın hemen bitişiği. O devirlerde dahi Papazın Çayırı sanki Union Club’e dâhil gibi gösteriliyordu. Esasında Kuşdili Çayırı, Papazın Bahçesi (Çayırı), Union Club sahaları birbirine komşu çayırlardır. Bakla Tarlası ve Yoğurt Çeşme ise köprünün öteki tarafına (Moda) düşer.

Pin It

İlgili Yazılar

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>